در گفتوگوی استقامت با شهردار کرمان مطرح شد

برای مقابله با «سیل» کار خاصی انجام نشد!

 

اسماء پور زنگی آبادی : استان کرمان، از سال گذشته بارش‌های سیل‌آسا و حتی وقوع سیل را به‌عنوان یک واقعیت به چشم خود دیده‌ و هشدارهای جدی درباره‌ی تکرار این بارش‌ها نیز همچنان وجود دارد. با سیدمهران عالم‌زاده، شهردار کرمان، درباره‌ی آمادگی شهر در برابر سیلاب‌های احتمالی پرسیدم. گزارشی که داد نگرانی‌ها را صدچندان می‌کند. این گفت‌وگو را بخوانید.

مدتی پیش، آقای مشرفی در صحن علنی شورای شهر گفت که معاون عمرانی استاندار از شهرداری انتقاد دارد و می‌‌گوید به وظایفی که برای ایمنسازی شهر در برابر سیلاب داشتید عمل نکردید. ممکن است بفرمایید شهرداری در این حوزه چه باید میکرده و چه انجام داده است؟

در این‌باره، حوزه‌‌ی وظایف شهرداری در محدوده‌ی داخل شهر است. بیرون شهر در حیطه‌ی وظایف شرکت آب منطقه‌ای است. بنابراین تکلیف این دستگاه است. در حوزه‌ی آبخیزداری هم اداره کل منابع‌ طبیعی وظایفی دارد. قرار نیست ما هزینه‌ی تهدیدی که آن‌ها برای شهر به‌وجود آورده‌اند را بدهیم. خود نهادهای مسئول در این زمینه باید فکر می‌کردند و مراقبت می‌کردند؛ وقتی محدوده‌ای مسیل رودخانه بوده و آب منطقه‌ای مراقبت نکرده و این مسیل از بین رفته و هنوز هم اعلام نمی‌کند که این مسیل کجاست و اطلاعات کامل آن را ندارد و به ما هم اطلاعاتی نمی‌دهد، منِ شهردار چه باید بکنم؟ وقتی هیچ مطالعه‌ای وجود ندارد، من باید بروم چه‌کاری را انجام بدهم؟ بروم اطراف شهر خندق حفر کنم که سیل وارد شهر نشود؟ بروم حصار ایجاد کنم؟ برچه مبنا و اساسی و چگونه؟ هیچ مطالعه‌ای در این زمینه اصلا وجود ندارد. حداقل اگر آب منطقه‌ای و دیگر نهادهایی که در این حوزه مسئولیت دارند مطالعاتی را در حومه‌ی شهر انجام داده بودند ما الان براساس آن می‌توانستیم اقداماتی را انجام بدهیم. اخیرا، اداره کل منابع‌‌طبیعی در بالادست «ده‌بالا» چند سیل‌بند ایجاد کرده که تا حدی به شهر کمک می‌کند ولی الان بحث ما این است که در این حوزه مطالعاتی انجام شود و وظایف همه‌ی دستگاه‌ها را مشخص می‌کردند تا ما براساس همان مطالعات هزینه کنیم و اقدامی را برای شهر انجام دهیم. الان ولی چنین مطالعاتی وجود ندارد! متولی انجام مطالعات هم شهرداری نیست. البته کنترل آب‌های سطحی داخل شهر برعهده‌ی شهرداری است و ما خیلی از نقاط آسیب‌پذیر و بحرانی را شناسایی کرده‌ایم و به‌طور تدریجی در حال رفع مشکل آن هستیم. به‌عنوان مثال، شهرداری منطقه یک، در انتهای خیابان شهید باهنر در حال انجام عملیاتی است تا آبی که در بارش‌های شدید در این نقطه جمع می‌شود را به یک کانال هدایت کنند. همچنین، در حال برنامه‌ریزی هستیم تا از لوله‌ی شبکه‌ی آب خام که در سطح شهر وجود دارد استفاده کنیم به‌گونه‌ای که در فصل زمستان به‌صورت عکس هم عمل کند یعنی  در زمان نیاز، آبرسانی به درختان از طریق این شبکه انجام شود و در موارد ضروری آب را به سطح شمال شهر منتقل کند. این اقدامات را داریم انجام می‌دهیم ولی باز هم مطالعاتی وجود ندارد. البته من از معاونانم هم خواسته‌ام تا بررسی کنند و اگر جایی وظیفه‌ی ماست یا مطالعاتی ناقص وجود دارد با مشاور قرارداد ببندند و تعیین‌تکلیف کنند تا اقدام مورد نیاز را انجام دهیم.

سال گذشته که خطر سیل بهطور جدی خود را نشان داد، گفته شد که تقسیم کار بین دستگاههای مختلف انجام گرفته و حالا آقای مشرفی از انتقاد معاون عمرانی از شهرداری صحبت میکند. به شهرداری کرمان در جریان این تقسیم وظایف، کاری محول نشده یا شده ولی شما میگویید مربوط به شهرداری نیست؟

به ما وظیفه‌ای محول نشده است. فقط به ما گفتند که با مشاور آب منطقه‌ای یا منابع طبیعی قرارداد ببندید ما از اعتبارات دولتی کمک می‌کنیم که خارج از شهر مطالعات مربوط به سیلاب انجام شود. نه اعتباری به ما دادند و نه خبری شد. ضمن این‌که خارج از شهر در حوزه‌ی وظایف شهرداری نیست. با این وجود، به ما اعتبار بدهند ما به نیابت از آب منطقه‌ای و منابع طبیعی مطالعات را انجام می‌دهیم! این نوع مطالعات اعتبارات میلیاردی نیاز دارد و زمان‌بر هم هست، وقتی هم ما آن را انجام دهیم می‌گویند شما اجرایش هم بکنید! در صورتی که این هزینه‌ها را دولت باید می‌پرداخته و این اقدامات را انجام می‌داده نه شهرداری. همه‌ی دستگاه‌ها باید در چارچوب وظایف سازمانی خود کارشان را انجام دهند.

پس ماجرای انتقادی که آقای مشرفی از آن گفت چیست؟

من فکر می‌کنم سوء‌تفاهمی پیش آمده است. یک‌بار آقای دکتر موسوی با من تماس گرفتند و پیشنهادی را دادند و گفتند شرکت مربوط به آقای نقویان، آمادگی دارد اطراف شهر خاکریز و حصاری ایجاد کند و به‌ازای پول آن، زمین بگیرد. ایشان آمادگی دارد، درست، ولی براساس چه طرحی باید این کار انجام بشود؟بگویم کجا بیاید این حصار را ایجاد کند؟ در زمین چه کس یا کسانی؟ براساس چه مطالعه‌ای؟ چنین اطلاعاتی وجود ندارد. مگر می‌شود این‌طور عمل کرد؟ گاهی ممکن است اقدامی را بدون پشتوانه‌ی مطالعاتی انجام دهیم تا مانع ورود سیل به شهر بشویم؛ ولی محاسبات درست نباشد و همان اقدام نتیجه‌ی عکس بدهد و آب جمع شود و یک‌باره نصف شهر را ببرد. من هیچ‌وقت بدون مطالعه و بدون این‌که مشاوری مسئولیت کار را بپذیرد چنین اقدامی انجام نمی‌دهم.

اشاره کردید داخل شهر اقداماتی را دارید انجام میدهید. حالا اگر یک بارندگی سیلآسا داشته باشیم، چهقدر شهر کرمان آمادگی دارد؟

به نسبت سال قبل، خیلی کار خاصی نتوانستیم انجام بدهیم. اعتباری هم برای آن نداشتیم. تنها کاری که در حال انجام است، همان انتهای خیابان ناصریه است که اشاره کردم. کرمان از خارج از شهر تهدید می‌شود و اگر بارندگی شدید داشته باشیم شهر کرمان در معرض تهدید جدی است و هیچ اقدام بازدارنده‌ای را هم نه ما و نه هیچ‌کس دیگر انجام نداده است.

فقط سه سیل‌بند از سوی منابع طبیعی اجرا شده که نمی‌دانم چه حجم آب را جمع می‌کنند. الان خوشبختانه اداره کل بازرسی استان به این موضوع ورود کرده و از دستگاه‌ها خواسته تا گزارش بدهند. امیدوارم با ورود بازرسی به این موضوع، هر نهادی وظایفی خود را بپذیرد و کاری متناسب با آن انجام دهد. عمده‌ی این اقدامات هم چون در حوزه‌ی وظایف شرکت‌های دولتی است و آن‌ها هم گرفتار مشکل کمبود اعتبار هستند. من فکر می‌کنم این مسئله همچنان بلاتکلیف باقی بماند.

کدام منطقهی شهر کرمان بیشتر در معرض خطر سیل است؟

محدوده‌ی سرآسیاب و به‌طور کلی، منطقه‌ی «چهار» شهر بیش‌تر در معرض خطر است.

در این زمینه، بافت تاریخی شهر چه وضعیتی دارد؟

بعد از منطقه‌ی چهار، محدوده‌ی بافت تاریخی در معرض خطر بیش‌تری است چون این مناطق در مسیر سیل هستند. متاسفانه علاوه بر این‌که بند مملکت حذف شده، قبلا در مسیر آبی که از سمت سرآسیاب می‌آید یک معدن بود که در گذشته آن را پر کرده‌اند. اگر پر نشده بود می‌توانست جلوی بخشی از این آب را بگیرد.

آیا گزارشی به شهرداری ارائه شده که نشان بدهد امسال چهقدر احتمال بارشهای سیلآسا و وقوع سیل در کرمان وجود دارد؟ بحث تغییر اقلیم که همیشه مطرح بوده ولی بهطور مشخص دربارهی احتمال وقوع سیل هشدار و گزارشی جدی دارید؟

به شهرداری که هنوز گزارش مکتوبی ارائه نشده است. اطلاعاتی که داریم مربوط به همان مسائلی است که در سطح عمومی جامعه می‌شنویم که امسال بارندگی‌ها بیش‌تر خواهد شد.